Парламент қабырғасында Семей полигонынан зардап шеккен азаматтарды қолдау мәселесі көтерілді. 2026 жылдың 3 маусымында "Ауыл" партиясы фракциясының жетекшісі, депутат Серік Егізбаев Үкімет басшысы Олжас Бектеновтің атына ресми сауал жолдады. Халық қалаулылары мемлекеттік көмек жүйесін түбегейлі жетілдіруді талап етіп отыр деп хабарлайды ozgeris.info сайты.
Бұл бастамаға "Полигон-21 комитеті" қоғамдық бірлестігінің өтініші негіз болды. Аталған ұйым зардап шеккен тұрғындардың құқығын қорғау мақсатында құрылған. Сынақ алаңы ресми түрде жабылғанымен, ядролық жарылыстардың салдары әлі күнге дейін жойылған жоқ. Бейінді ұйымдардың мәліметінше, бұл қасіреттің зардабы айрықша сезіліп отырған аймақтар бар. Олардың қатарында Абай, Шығыс Қазақстан, Павлодар және Қарағанды облыстары аталады.
Осы саланы реттейтін негізгі заң сонау 1992 жылы қабылданған болатын. Содан бері әлеуметтік және медициналық талаптар айтарлықтай өзгерді. Сондықтан ғылыми негіздерге сүйене отырып, ескі құжатты жаңартатын уақыт жетті. Бүгінде тұрғындар арасында әлеуметтік көмектің аздығы жиі талқыланады. Өтемақы есептеу жүйесінің ескіргені де халықтың наразылығын тудыруда. Сонымен бірге адамдарды медициналық оңалту шаралары бір ізге түспеген. Назар аударатын тағы бір құжат бар. Ол 2023 жылдың 5 шілдесінде қабылданған "Семей ядролық қауіпсіздік аймағы туралы" Заң. Депутаттар бұл заңның іс жүзінде қаншалықты нәтиже беріп жатқанына ерекше назар аударуды сұрады.
Мәселені шешу үшін "Ауыл" фракциясының мүшелері бірнеше нақты ұсыныс дайындады. Ең алдымен, 1992 жылғы заңнаманы кешенді түрде қайта қарау қажет. Бұрынғы полигон аумағында экологиялық бақылау жұмыстарын күшейту маңызды. Бұл процеске қоғам белсенділері де еркін араласа алуы тиіс. Халықты сауықтыру үшін арнайы мемлекеттік бағдарлама әзірлеу мүмкіндігін зерделеу ұсынылды. Осы бағдарлама аясында зардап шеккен өңірлерде мамандандырылған медициналық орталықтар ашылуы қажет. Тұрғындар жыл сайын тереңдетілген дәрігерлік тексеруден өтуі тиіс.
Әлеуметтік осал топтарға да баса мән берілмек. Депутаттар зейнеткерлер мен мүгедектігі бар азаматтарды қажетті дәрі-дәрмекпен толық қамтамасыз етуді сұрады. Науқастар үшін шипажайлық-курорттық емдеу мүмкіндіктерін кеңейту маңызды. Сонымен қатар, экологиялық мониторингті реттеу және бұл бағыттағы ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемін молайту қажеттігі айтылды.
