Биыл "Қазақмыс" компаниясы кеніштерін заманауи технологиялармен жабдықтауға қыруар қаржы бөлді. Өндірісті цифрлық тұрғыда өзгерту жоспарлы түрде жүзеге асып жатыр. Екі мың жиырма алтыншы жылы ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық істер бағытындағы жаңа құралдарды іске қосуға 3,3 миллиард теңге жұмсалды. Бұған қоса үш өлшемді геомеханикалық модель жасап геотехникалық жұмыстарды сүйемелдеу үшін 800 миллион теңгеден астам қаражат қаралды, деп хабарлайды ozgeris.info сайты.
Тау-кен жұмыстарын жоспарлау ісі толықтай жаңа пішімге көшеді. Қазір мамандар кен орындарының блоктық және қаңқалық модельдерін пайдаланып жүр. Алдағы уақытта литологиялық құрылымдық және геомеханикалық деректерді біріктіретін күрделі үш өлшемді модельдер жасалады. Бұл қадам тау-кен геологиялық жағдайын өте дәл болжауға жол ашады. Жоспарлау сапасы артып қазылбаған қорды игеру тиімділігі еселене түседі. Ең бастысы өндірістегі қауіп-қатер деңгейі әлдеқайда төмендейді.
Жұмысшылардың қауіпсіздігі басты назарда тұр. Кәсіпорындарда негізгі желдеткіш қондырғыларды автоматтандыру жұмыстары қызу жүріп жатыр. Мұнымен бірге аэрогаздық бақылау жүйесінің ауқымы кеңейді. Мәселен "Жомарт" кенішінде қосымша тұрақты датчиктер орнатылуда. Жерасты жолдарында адамдар мен ауыр техниканың соқтығысуына жол бермейтін L9 деңгейлі жүйелер сынақтан өтіп жатыр. Жер сілкінісін бақылайтын сейсмикалық мониторинг және газ талдағыштан деректерді автоматты түрде беретін құрылғылар тексерілуде. Апаттардың алдын алуға арналған басқа да тың шешімдер қазір жан-жақты зерттелу үстінде.
Барлық үдерісті бір жерден басқару үшін "Jezqazgan Tau-ken Ondirisi" серіктестігінде Бірыңғай диспетчерлік қызмет құрылады. Ол цифрлық өзгерудің жүрегіне айналмақ. Қазір қолданыста бар ақпараттық бағдарламаларды бір платформаға біріктіру ісі басталды. Бұл жүйе нақты уақыт режимінде бүкіл өндірісті бақылауға мүмкіндік береді. Мамандар қауіпсіздік жағдайын жабдықтар мен инженерлік инфрақұрылымның жұмысын жіті қадағалайды. Персонал мен көліктердің қай жерде жүргені экраннан көрініп тұрады.
Деректерді жинауға сақтауға және талдауға арналған алып өндірістік база жасақталуда. Тау-кен техникаларына орнатылған борттық компьютерлер негізгі ақпарат көзі қызметін атқарады. Ақылды құрылғылар машинаның нақты жағдайын жұмыс режимін және жанармай шығынын есептейді. Техниканың бос тұрып қалуы мен басқа да маңызды көрсеткіштер назардан тыс қалмайды. Осының арқасында жабдықтарға уақтылы қызмет көрсетіліп артық шығындар қысқарады. Машиналардың пайдалы әрекеті артып қауіпсіздік шаралары барынша күшейеді.
Өндіріс барысын қадағалайтын сандық жүйе де үнемі жетілдіріліп келеді. Жұмысшылардың аумаққа кіруін бақылайтын және медициналық тексеруден автоматты түрде өткізетін кешендер іске қосылды. Бұл жүйелер қызметкерлер мен көліктердің орналасуын бақылайтын құрылғылармен тығыз байланысқан. Осылайша тек рұқсаты бар адамдар ғана өндіріс аумағына кіре алады әрі бұл қауіпсіздікті еселейді.
Орналасқан жерді анықтау жүйесі негізгі жұмыстарды автоматтандыруға үлкен септігін тигізді. Енді жұмысшыларға электронды цифрлық қолтаңба арқылы тапсырмалар беріледі. Жұмыс орнының дайындығы алдын ала бағаланып тау-кен шахталық жабдықтарын қабылдау ісі толық цифрландырылды. Бақылау-профилактикалық жұмыстар да автоматты түрде жүреді. Барлық маңызды мәліметтер кеніштің виртуалды картасында көрінеді. Бұл өндірістік тапсырмалардың орындалуын жылдам тексеруге жол ашады.
Қарапайым жұмысшылар үшін "SEN" деп аталатын арнайы ұялы қосымша жасалуда. Бағдарлама өндірістік және корпоративтік қызметтерді бір жерге тоғыстырып цифрлық экожүйені толықтыра түседі. Аталған жобалардың барлығы толық іске қосылған кезде кәсіпорындар жалғыз сандық желіге бірігеді. "Қазақмыс" тобы бұл қадам арқылы өндірісті жоспарлауды нақтылап тиімділік пен қауіпсіздікті ең жоғары деңгейге көтермек. Бақылау барысы барынша ашық әрі түсінікті жүргізіледі.
