Қазақстан Орталық Азиядағы басты көлік және логистика орталығына айналып келеді. Қазіргі таңда еліміз арқылы он үш халықаралық дәліз өтеді. Әлемдегі геосаяси жағдайлардың өзгеруі республиканың транзиттік әлеуетін еселей түсті. Соңғы бес жыл ішінде бұл саланың жалпы өнімі үш есе артқан. Мәселен 2021 жылы кіріс көлемі 4,7 триллион теңгені құраса, биыл бұл көрсеткіш 14,3 триллион теңгеге жетеді деген жоспар бар. Порттар арқылы тасымалданатын контейнерлік жүк көлемі төрт есеге жуық көбейді. Соңғы үш жылдың өзінде өткізу қабілеті жылына 200 мың жиырма футтық эквивалентке дейін жеткізілді, деп хабарлайды ozgeris.info сайты.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанды Қытай, Орталық Азия, Кавказ, Таяу Шығыс және Еуропаны байланыстыратын негізгі торапқа айналдыруды көздейді. Осы стратегиялық мақсатты жүзеге асыру барысын Үкімет басшысы Олжас Бектенов Маңғыстау облысына барған жұмыс сапарында бақылады. Премьер-министр Транскаспий халықаралық көлік бағдарының әлеуетін арттыратын бірқатар ірі жобалармен танысты.
Каспий жағалауында жаңа кеме жасайтын зауыт бой көтереді. Кәсіпорын жылына сегіз жаңа су көлігін құрастырып, жиырма төрт кемені жөндеуден өткізуге қауқарлы. Толық циклді өндіріс орнында экипажсыз басқарылатын аппараттар да жасалады. Бұл бастамаға кемінде 125 миллиард теңге инвестиция құйылмақ. Сонымен бірге Ақтау әуежайының базасында мультимодальды логистикалық және авиациялық хаб салынады. Бұл жерде жүк ұшақтарына техникалық қызмет көрсетіліп, жылына алпысқа жуық әуе кемесін сырлау жұмыстары жүргізіледі.
Құрық портындағы көпбейінді терминалдың алғашқы кезеңін салуға дайындық жүріп жатыр. Бұл жоба Президенттің Қытайға жасаған сапары кезіндегі уағдаластық негізінде қолға алынды. Guoyou Materials Group компаниясы құрылысқа 470 миллиард теңге қаржы бөледі. Бірінші кезеңдегі жұмыстар 2026-2028 жылдарға жоспарланған. Ал екінші кезең 2029-2031 жылдары іске асырылады. Нысан 2032 жылы толық пайдалануға берілмек.
Үкімет басшысы жаңа нысандардың сапалы әрі уақытылы салынуын қатаң тапсырды. Жобалар аймақ экономикасына нақты пайда әкеліп тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтуы шарт. Олжас Бектенов Маңғыстау облысы еуразиялық көлік торабының тірегіне айналуы тиіс екенін қадап айтты. Орта бағдардың инфрақұрылымын кеңейту арқылы Ақтау қаласының маңызы арта түспек. Бұл бағытта Үкімет тарапынан барлық қажетті қолдау көрсетіледі.
Еліміздің логистикалық қуатының артуы халықаралық тасымалға қатысушылардың барлығына тікелей әсер етеді. Грузиялық саясаттанушы Ника Читадзе қазіргі жағдайда Солтүстік бағдардың маңызы төмендеп, Орталық дәліздің рөлі күрт өскенін байқаған. Қазіргі жүк тасымалы жылына 4,5 миллион тоннадан асады. Болашақта бұл көрсеткіш 10 миллион тоннаға дейін жетуі бек мүмкін. Сарапшының пайымдауынша Қазақстанның Шығыс пен Батыс арасындағы тиімді орналасуы Қытай мен Еуропалық одақ арасындағы сауда байланысын нығайтуға зор мүмкіндік береді.
Еуропалық одақтың Global Gateway жобасы аясындағы аға сарапшысы Ғайдар Әбдікерімов логистикалық жобалар Қазақстанның экономикалық дербестігін қамтамасыз ететініне назар аударды. Мемлекеттің шетелде салған терминалдары қазірдің өзінде стратегиялық міндеттерді орындап тұр. Әлемдегі ең ірі он бес порттың қатарына кіретін Ляньюньган порты мен Сиань қаласындағы құрғақ порт осының айқын дәлелі. Бұл бағыттағы инвестициялар көлік саласымен қатар елдің тұрақтылығына салынған үлес болып саналады.
Кейінгі он бес жыл ішінде еліміздің көлік және логистика инфрақұрылымына 35 миллиард доллардан астам қаржы салынды. Қазір республика көлемінде 754 шақырым жаңа теміржол желісі салынып жатыр. Бұл өндіріс көлемін үш жарым есеге арттыруға мүмкіндік береді. Жыл соңына дейін Мойынты-Қызылжар және Дарбаза-Мақтаарал учаскелерінің құрылысы аяқталмақ. Сонымен қатар Тәуелсіздік жылдарындағы ең ауқымды әлеуметтік бағдарлама аясында 124 теміржол вокзалы жаңғыртылып жатыр. Президент тапсырмасына сәйкес авиация саласы да назардан тыс қалған жоқ. Туристік аймақтардағы әуежайлар қайта жөнделіп, жаңа нысандар бой көтеруде. Саясаттанушы Ника Читадзенің пікірінше осындай кешенді жұмыстардың арқасында Қазақстанның әлемдік аренадағы саяси және экономикалық ұстанымы тек беки түседі.
Саланы дамытуда цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект шешімдері кеңінен қолданылуда. Жақында іске қосылған Smart Cargo тұғырнамасы кедендік, логистикалық және коммерциялық қызметтерді бір терезеге біріктірді. Алдағы уақытта тауар алмасуды жеделдететін Еуразияның бірыңғай цифрлық көлік кеңістігін құру жоспарда бар. Қазіргі заманда мықты логистика ұлттық бәсекеге қабілеттілік пен тұрақты экономикалық өсімнің басты кепілі. Осы қарқынмен дами берсе Қазақстан транзиттен түсетін табысты көбейтіп, Шығыс пен Батысты жалғайтын стратегиялық көпір мәртебесін одан әрі бекіте түспек.
