Маусым айының басында Астанаға Халықаралық валюта қорының арнайы миссиясы келді. Амина Лареш бастаған сарапшылар тобы елдің макроэкономикалық ахуалын мұқият зерттеп қайтты. Нәтижесі өте көңіл қуантады. Қазақстан экономикасы жаһандық сын-қатерлерге төтеп беріп, өзінің айрықша тұрақтылығын көрсетті. Мұнай бағасының жоғары болуы мен ішкі сұраныстың артуы бұған үлкен септігін тигізді. Инвестициялық ағын да айтарлықтай жақсарған, деп хабарлайды ozgeris.info сайты.
Жыл басында Каспий құбыр консорциумындағы уақытша жағдайға байланысты мұнай өндіру көлемі сәл бәсеңдеген еді. Дегенмен қызмет көрсету, көлік, құрылыс және өңдеу өнеркәсібі бұл олқылықтың орнын толық толтырды. Биылғы алғашқы бес айда ішкі жалпы өнім 3,7 пайызға өсті. Салыстыру үшін айтсақ, 2025 жылдың соңында бұл көрсеткіш 6,5 пайыз болған. Биылғы жылдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4,6 пайызға жетеді деген сенімді болжам бар. Тұтынушылық несиелеудің бәсеңдеуі мен бюджеттің бірізденуі осы көрсеткішті ұстап тұруға көмектеседі.
Қымбатшылық біртіндеп ауыздықталып келеді. Былтыр күзде инфляция 12,9 пайызды құраса, 2026 жылдың мамырында ол 10,4 пайызға дейін төмендеді. Осындай оң динамиканың арқасында Ұлттық банк маусым айында базалық мөлшерлемені 100 базистік тармаққа азайтты. Басты мақсат бұл көрсеткішті 5 пайыздық межеге жеткізу. Жыл соңына дейін инфляция шамамен 10 пайыз төңірегінде тұрақтайды. Ақша-несие саясатының қатаңдығы мен квазифискалдық шығындарды реттеу экономиканың қызып кетуінен сақтайды. Коммуналдық тарифтерді жаңарту да осы жоспардың бір бөлігі болып саналады.
Елдің қаржылық қалқаны өте берік. Халықаралық резервтер алдағы он айға жететін импортты толық жабуға қауқарлы. Былтыр төлем балансының тапшылығы 4,1 пайыз болса, биыл бұл жағдай шамалы профицитке алмасады. Экспорт көлемі артып, мемлекеттік қазынаның кірісі молая түспек. Жаңа салық кодексін енгізу және жеңілдіктерді қысқарту арқылы мұнайға тәуелді емес дефицит одан әрі азаяды.
Отандық банк секторы тамаша нәтиже көрсетіп отыр. Қаржы ұйымдарында капитал мен өтімділік қоры өте жақсы деңгейде. Табыстылық көрсеткіштері жоғары. Проблемалық несиелер үлесі төмен, ал оларға арналған резервтер жеткілікті. Жеке тұлғаларды несиелеуге қатысты салалық контрциклдік буфер енгізу тұтынушылық қарыздардың өсуін қалыпты деңгейге түсірді. Жақында қабылданатын "Банктер және банк қызметі туралы" жаңа заң проблемалық ұйымдарды реттеу жүйесін одан әрі жақсартады.
Мемлекеттік шығыстардың ашықтығын қамтамасыз етуде "Цифрлық теңге" жобасының рөлі зор. Бұл инновация Ұлттық қор мен бюджеттен бөлінген қаражаттың мақсатты жұмсалуын нақты уақыт режимінде қадағалауға жол ашады. Экономиканы одан әрі өркендету үшін жеке секторды белсендіру және мемлекеттің нарықтағы үлесін азайту бағытында маңызды реформалар жалғасады. Цифрлық инфрақұрылымды дамыту мен жеке инвестицияларды тарту еліміздің ұзақ мерзімді әлеуетін еселей түседі.
