Елена Рыбакинаның Қазақстанға келуі – отандық теннис үшін айтулы оқиға. Әлемнің жаңа бірінші ракеткасы Астана мен Алматыда жас теннисшілерге шеберлік сабақтарын өткізіп, жанкүйерлермен кездеседі. Сонымен қатар спортшы ахилл сіңіріне байланысты медициналық тексеруден өтеді.
Алайда оның Қазақстанға келіп, дәл осы кезеңде ұлттық құрамамен бірге Қытайдағы Билли Джин Кинг кубогының финалдық кезеңіне қатыспауы жанкүйерлер арасында түсініксіздік тудырды. Бір қарағанда, «Қазақстанға келуге уақыты бар, ал құрама үшін ойнауға неге жоқ?» деген сұрақ заңды көрінуі мүмкін. Бірақ мәселенің спорттық және медициналық жағын бөлек қараған жөн.
Неге Рыбакина ойнамайды?
Қазақстан Теннис федерациясының мәліметінше, Рыбакина Цинциннатидегі WTA-1000 турнирінің ширек финалында ахилл сіңіріне байланысты матчты жалғастыра алмай қалған. Ең маңыздысы – жарақат US Open кезінде де мазалаған. Федерация спортшының турнирдің соңғы ойындарын ауырсынуды басатын дәрілердің көмегімен өткізгенін хабарлады.
Ал US Open-нен кейін жағдайды елемей, бірден командалық жарысқа шығу қосымша тәуекел болуы мүмкін. Тренерлер штабы Рыбакинаның емделуі мен толық қалпына келуіне кемінде екі апта қажет екенін айтқан.
Сондықтан бұл жерде мәселе «Рыбакина Қазақстан үшін ойнағысы келмейді» деген қарапайым түсінікке сыймайды. Қолда бар ресми ақпарат бойынша, негізгі себеп – денсаулық және қалпына келу қажеттілігі.
Ал Билли Джин Кинг кубогы маңызды турнир емес пе?
Керісінше. Бұл – Ұлттық құрамалар арасындағы әйелдер теннисінің командалық әлем чемпионаты. Қазақстан биыл финалдық кезеңге шықты және 23 қыркүйекте Испанияға қарсы ойнайды. Қарсылас құраманың рейтингі бойынша Қазақстаннан жоғары тұрғаны да ресми ақпаратта көрсетілген.
Әр кездесуде екі жекелей және бір жұптық матч өтеді. Сондықтан Рыбакинаның қатысуы Қазақстан құрамасының спорттық мүмкіндігіне айтарлықтай әсер ететіні түсінікті.
Бірақ «турнир маңызды емес болғандықтан Рыбакина бармайды» деуге негіз жоқ. Оның жарақатына қатысты ресми түсіндірме бар.
Онда халық неге наразы?
Наразылықтың бір себебі – Рыбакинаның Ұлттық құрамадағы рөліне қатысты бұрыннан келе жатқан пікірталас.
Биыл сәуірде де Рыбакина Канаданың құрамасына қарсы Билли Джин Кинг кубогының іріктеу кездесуіне қатыспаған кезде осы тақырып талқыланған. Сол кезде Sports.kz материалында Қазақстанның Рыбакинадан ұлттық құрамадағы көмектен гөрі медиа және имидж тұрғысынан көбірек пайда алып отырғаны туралы мәселе көтерілген.
Қазір жағдай тағы да эмоциялық сипат алып отыр: бір жағында – US Open-ді жеңіп, Қазақстан тарихында алғаш рет әлемнің бірінші ракеткасы атанған спортшы, екінші жағында – ел намысын қорғайтын ұлттық құрама.
Жанкүйерлердің бір бөлігі «Ұлттық құрама үшін ойнау – жеке турнирлерден бөлек жауапкершілік» деп қарайды. Екінші тарап үшін спортшының денсаулығы бірінші орында болуы керек деген ұстаным басым.
Бұл жерде екі позицияның да бар екенін көрсету маңызды. Бірақ нақты медициналық жағдайды білмей тұрып, Рыбакинаның шешімін «құрамаға көмектескісі келмеді» деп түсіндіру дұрыс емес.
Теннис жанкүйері әрі спорт сарапшысы Қайрат Қазездің пікірінше, Елена Рыбакинаның Билли Джин Кинг кубогына қатыспау туралы шешімін түсіністікпен қабылдау қажет.
«Рыбакина дұрыс істеді деп ойлаймын. Ол да шаршайды. Ойлап қараңызшы, әлемнің бірінші ракеткасы – біздің елдің азаматы. Сондықтан халық арасында «Рыбакина елдің атынан шықпады» деген әңгімені қою керек. Онсыз да спортшының шаршауы мен оған түсетін психологиялық қысымы көп.
Рыбакина елдің намысын абыроймен қорғап жүр. Оған қазір денсаулығын қалпына келтіріп, Қазақстанның атын әлемге нақты шығаратын ірі жарыстарға дайындалу маңызды. Сондықтан оның бұл шешімін ұлттық құрамаға деген құрметсіздік ретінде қабылдауға болмайды», – дейді Қайрат Қазез.
Қазақстанға не үшін келіп жатыр?
Рыбакинаның бұл сапары жай ғана демалыс емес. Ол Астана мен Алматыда жас теннисшілермен кездесіп, мастер-класс өткізеді. Сонымен бірге ахилл сіңіріне байланысты медициналық тексеруден өтеді.
Бұл сапардың тағы бір символдық маңызы бар. Рыбакина US Open-ді жеңіп, Қазақстан атынан әйелдер арасындағы жекелей сында үшінші Grand Slam титулын әкелді. Бұған дейін ол Wimbledon-2022 және Australian Open-2026 турнирлерін жеңген.
Бұған қоса, ол 2026 жылғы WTA Finals турниріне бірінші болып жолдама алды. Яғни қазір оның алдында маусымның қалған бөлігін денсаулыққа зиян келтірмей өткізу міндеті тұр.
Ең басты сұрақ – Рыбакина дұрыс істеді ме?
Мұнда «дұрыс» немесе «бұрыс» деп біржақты баға беру қиын. Спортшы үшін ұлттық құрамадағы ойынның маңызы жоғары екені анық. Бірақ ахилл сіңірінің жарақаты сияқты мәселе кәсіби спортта елеулі тәуекелге жатады. Оның үстіне Рыбакина жарақатпен US Open-ді аяқтап, одан кейін бірден қалпына келу кезеңіне кіріп отыр.
Сондықтан бүгінгі жағдайды «Рыбакина Қазақстанға келді, бірақ құрамаға бармады» деген тақырыппен ғана емес, «әлемнің бірінші ракеткасы тарихи жеңістен кейін денсаулығын бірінші орынға қойды» деген контекстпен қараған дұрысырақ.
Ал қоғамның наразылығы басқа маңызды мәселені көрсетеді: Қазақстан Рыбакина сияқты әлемдік деңгейдегі спортшыны жеке жетістіктері үшін ғана емес, ұлттық құраманың ұзақ мерзімді жүйесінің бір бөлігі ретінде қалай пайдалана алады? Бұл сұрақ алдағы уақытта федерация, спортшы және жанкүйерлер арасында ашық талқылануы мүмкін.
Бастысы – Билли Джин Кинг кубогын «маңызы жоқ турнир» деп бағалауға болмайды. Қазақстан бұл жарыста әлем чемпиондығына таласады. Бірақ дәл осы жолы Рыбакинаның қатыспауына ресми түрде жарақаты мен кемінде екі апталық қалпына келу мерзімі себеп болып отыр.
