Бұл оқиға жайлы жергілікті басылымға адвокат Жаслан Қанапьянов айтып берген. Ол бұл істің қоғамдық маңызы жоғары деп санайды, өйткені ол мораль, тәрбие мәселелерін, сондай-ақ соттың әкімшілік өндірісті тоқтатуының заңдылығы мен заңнаманың біркелкі қолданылу аспектілерін қозғайды,
Іс материалдарына сәйкес, 2026 жылдың көктемінде полицияға Лисаковск қаласының кәмелетке толмаған тұрғынының әкесі шағымданған. Ол ұлын ұзақ уақыт бойы басқа балалардың қудалап, қорлап келгенін хабарлады. Тергеу барысында құқық қорғаушылар заңсыз мінез-құлықтың бірнеше эпизодын анықтады.
Тергеу жинаған айғақтардан белгілі болғандай, жасөспірімдер жәбірленушіні ұрып-өгеумен қорқытқан, төбелесуге мәжбүрлеген, темекі шегуге және снюс тұтынуға итермелеген, сондай-ақ бұл туралы ересектерге айтуға тыйым салған.
Тергеу мәліметтері бойынша, 2025 жылдың қыркүйегінде саябақ аумағында ең ауыр оқиғалардың бірі болған. Кәмелетке толмаған екі бала жәбірленушіні оқшау жерге апарып, сес көрсетіп, ар-намысына тиетін әрекет жасауға — шөлмектің аузына отыруға мәжбүрлеген. Болған жағдайды олардың бірі ұялы телефонына түсіріп алған.
Тергеу кәмелетке толмаған екі баланың қатысын анықтады. Оның үстіне, олардың бірі жауап алу кезінде тікелей әрекеттерді екінші бала жасағанын, ал өзі қасында болып, болған оқиғаны телефонға түсіргенін хабарлаған. Екінші жасөспірім де өз кезегінде екінші қатысушыны нұсқаған.
18 маусымда жәбірленушінің жауаптары депонирленді. Бала бұған дейін берген жауаптарын растап, өзіне қарсы әрекет еткен жасөспірімдердің қоқан-лоқы көрсеткенін айтты.
Бұдан бөлек, тергеу болған оқиғаның бейнежазбасын тәркіледі. Қылмыстық істі тоқтату туралы қаулыда кәмелетке толмағандардың қатысы жиналған материалдардың жиынтығымен расталғаны атап өтіледі.
Анықталған мән-жайларға қарамастан, балалардың жасына байланысты оларды қылмыстық жауапкершілікке тарту мүмкін болмады.
Оқиға болған кезде екеуі де 12 жаста болған. ҚР ҚК-нің 15-бабына сәйкес, ҚК-нің 121-бабы бойынша қылмыстық жауапкершілік 14 жастан басталады. Осыған байланысты 2026 жылғы 20 маусымда тергеу қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты (тұлғалардың қылмыстық жауаптылық жасына толмауы салдарынан) ҚР ҚЖК-нің 35-бабы 1-бөлігінің 2-рмағы бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді тоқтатты.
Сонымен бірге, қылмыстық өндіріс тоқтатылғаннан кейін ата-аналардың балаларды тәрбиелеу бойынша міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін жауапкершілігі туралы мәселе туындады.
10 шілдеде Лисаковск қалалық соты кәмелетке толмағандардың бірінің анасына қатысты әкімшілік істі қарады. Әйел кінәсін мойындаған жоқ. Ол болған оқиға туралы тек 2026 жылдың көктемінде білгенін және ұлы жаман компанияның ықпалына түсіп кетті деп санайтынын мәлімдеді. Дегенмен сот кінені дәлелденді деп тапты. Шешімде істің мән-жайы тоқтатылған қылмыстық өндіріс материалдарымен — жауаптармен және басқа да құжаттармен расталатыны көрсетілген.
Әйел ҚР ӘҚБтК-нің 127-бабы 3-бөлігі бойынша — ата-аналардың тәрбиелеу жөніндегі міндеттерді орындамауы кәмелетке толмаған адамның қылмыстық құқық бұзушылық белгілері бар қасақана әрекет жасауына әкеп соққаны үшін кінәлі деп танылды. Оған 86 500 теңге немесе 20 АЕК мөлшерінде айыппұл салынды.
Екінші жасөспірімнің анасына қатысты ұқсас әкімшілік өндірісті Қостанай облысының Кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты қарады.
12 тамызда сот әкімшілік құқық бұзушылық құрамының белгілері болмағандықтан, ӘҚБтК-нің 127-бабы 3-бөлігі бойынша өндірісті тоқтатты. Уағдаластық материалдарынан сот анасының заңнаманы бұзғаны туралы дәлелдерді жеткіліксіз деп тапқаны шығады.
Полиция мұндай шешіммен келіспеді. Лисаковск қаласының прокурорының атына жазған өтінішінде жергілікті полиция бөлімінің бастығы әкімшілік істі тоқтату негізсіз екенін көрсетті. Полиция, соның ішінде, қылмыстық өндіріс материалдарына, жәбірленуші мен куәлардың жауаптарына, сондай-ақ тәркіленген бейнежазбаға сілтеме жасады. Құқық қорғаушылар сот шешіміне наразылық білдіру туралы өтініш білдірді.
Жәбірленуші тарап та мамандандырылған кәмелетке толмағандар істері жөніндегі сот арқылы Қостанай облыстық сотына екінші ата-анаға қатысты өндірісті тоқтатуға апелляциялық шағым түсірді.
Шағымда адвокат Жаслан Қанапьянов атап өткендей, сот дәл осы факт бойынша екінші ата-ананың әкімшілік жауапкершілікке тартылғанына тиісті баға бермеген. Сонымен қатар, ол кәмелетке толмаған балаға қатысты қылмыстық істің тоқтатылуы оқиғаның өзі болған жоқ дегенді білдірмейтінін баса айтады.
