Қазақстандық UFC файтері Шавкат Рахмоновтың октагонға оралуы жанкүйерлер үшін ғана емес, оның спорттық мансабы тұрғысынан да маңызды кезеңге айналып отыр. 31 жастағы спортшы кәсіби мансабында бірде-бір рет жеңілмеген — 19 жекпе-жек, 19 жеңіс. Алайда соңғы жекпе-жегінен бері арада бір жарым жылдан астам уақыт өтті. Бұл жолы оның басты қарсыласы октагондағы спортшы емес, ауыр жарақат болды. Рахмонов соңғы кездесуін 2024 жылғы 7 желтоқсанда UFC 310 турнирінде өткізді. Лас-Вегаста өткен бес раундтық жекпе-жекте қазақстандық файтер ирландиялық Иэн Гэрриді төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді. Бұл жеңіс Рахмоновты жартылай орта салмақтағы чемпиондық жекпе-жекке жақындатқан маңызды қадамдардың бірі еді. Алайда содан кейін оның мансабындағы ең ұзақ үзіліс басталды.
19-0: мінсіз рекорд және үлкен үзіліс
Рахмоновтың 19-0 көрсеткіші — оның UFC-дегі ең басты активтерінің бірі. Ол кәсіби мансабында әлі жеңілген жоқ. Бірақ ММА-да мінсіз рекордтың өзі спортшының ұзақ үзілістен кейін бұрынғы деңгейіне автоматты түрде қайта оралатынын білдірмейді. Әсіресе мәселе тізе жарақаты сияқты күрделі физикалық зақымға байланысты болса. Шавкат бірнеше операциядан өтіп, ұзақ уақыт бойы толыққанды жаттығу процесінен тыс қалды. Сондықтан оның қазіргі кезеңдегі басты мақсаты — келесі жекпе-жекті мүмкіндігінше тез өткізу емес, денесін бұрынғы жүктемеге дайындау. Бұл тұрғыда оның командасының қазіргі ұстанымы түсінікті: асықпау.
«Карьересін аяқтайтын» жарақаттардың бірі
DAR Team бас бапкері Эдуард Базровтың айтуынша, Рахмоновтың қалпына келуі жақсы жүріп жатыр. Жаттығу барысында ол біртіндеп күрес элементтерін, грэпплингті меңгеріп, физикалық формасын жинап келеді. Бапкердің сөзінен ең маңызды деталь — Шавкаттың қазір жүгіруге және секіруге қабілетті болғаны. Тіпті күрестің кейбір элементтерін толық орындауға да мүмкіндік бар. Бірақ команда әзірге оған максималды жүктеме бермей отыр. Бұл жерде бір нәрсені түсіну маңызды: спортшының күнделікті өмірде немесе жаттығуда белгілі бір қозғалысты орындауы мен бес раундтық UFC жекпе-жегіне толық дайын болуы — екі бөлек нәрсе. UFC деңгейіндегі жекпе-жек кезінде тізеге түсетін жүктеме бірнеше есе жоғары. Күрес, тейкдаун, торға қысу, аяқпен жұмыс, позиция ауыстыру — мұның барлығы жарақаттанған буынға үлкен талап қояды. Сондықтан Рахмоновтың қайта оралу процесі бір ғана сұрақпен өлшенбейді: «Ол жүре ала ма немесе күресе ала ма?» Негізгі сұрақ — оның тізесі бес раунд бойы жоғары қарқынды жекпе-жекке қаншалықты дайын?
Александр Шаблийдің пікірі маңызды ма?
Рахмоновтың жағдайына байланысты Ресейдің PFL ұйымында өнер көрсететін Александр Шаблий де пікір білдірді. Ол тізе аймағына жасалатын төменгі соққылардың, әсіресе буынға бағытталған қауіпті соққылардың спортшы мансабына әсері туралы айтты. Шаблий мұндай соққыларды өзінің жекпе-жек тәжірибесінде барынша аз қолданатынын айтып, оларды толық күшпен жаттығуда пысықтаудың қиын екенін атап өтті. Оның пікірінше, мұндай соққыларды қабылдау спортшы үшін ұзақ мерзімді мәселелерге әкелуі мүмкін.
Шаблий Рахмоновтың жағдайын осы тұрғыда мысал ретінде келтіріп, қазақстандық файтердің жарақаттан кейін әлі толық қалпына келе алмай жүргенін айтты. Алайда бұл жерде бір маңызды жайт бар: Шаблийдің сөзі — оның жеке пікірі. Рахмоновтың нақты жарақатының механизмі немесе оның қазіргі медициналық жағдайы туралы қорытынды жасау үшін дәрігерлердің толық медициналық бағасы қажет. Соған қарамастан, бұл пікір ММА спортшылары үшін бір мәселені қайта көтереді: жоғары деңгейдегі жекпе-жекте жарақаттың өзі ғана емес, одан кейінгі қалпына келу кезеңі де мансаптың маңызды бөлігі.
Рахмонов үшін ең қиын кезең енді басталуы мүмкін
Шавкаттың жарақат алғаннан кейінгі кезеңін екі бөлікке бөлуге болады. Бірінші кезең — қалпына келу. Бұл кезеңде басты мақсат — жарақатты емдеу, операциядан кейінгі оңалту және қозғалыс функцияларын қалпына келтіру. Екінші кезең — спорттық формаға қайта келу. Дәл осы екінші кезеңде спортшының төзімділігі, жылдамдығы, күрес техникасы, реакциясы және психологиялық дайындығы қайта тексеріледі. Рахмонов қазір осы екінші кезеңге біртіндеп өтіп жатыр. Бапкерінің айтуынша, ол күрес элементтерін орындап, физикалық формасын жинауда. Бірақ ұзақ үзілістен кейін бірден бұрынғы қарқынға түсу қауіпті болуы мүмкін. Сондықтан командасының жүктемені біртіндеп арттыруы — қалпына келу процесінің логикалық бөлігі.
Ең үлкен мәселе — чемпиондық мақсат
Рахмоновтың жарақатқа дейінгі траекториясын ескерсек, оның алдағы оралуы жай ғана кезекті жекпе-жек емес. Ол Иэн Гэрриді жеңгеннен кейін жартылай орта салмақтағы титулдық аймаққа жақындаған еді. Сондықтан ұзақ үзіліс оның чемпиондық жоспарларын уақыт жағынан кейінге шегерді. Бұл аралықта UFC-дегі дивизион да өзгерді. Басқа спортшылар алға шықты, рейтингтегі жағдай өзгерді, чемпиондық белбеуге таласатын жаңа есімдер пайда болды. Сондықтан Рахмонов октагонға оралғанда, оның алдында екі міндет тұрады: біріншісі — денесінің бұрынғы деңгейдегі жүктемеге дайын екенін көрсету; екіншісі — спорттық тұрғыдан қайтадан чемпиондық жарысқа кіру. Осы екі мәселені қатар шешу оңай болмайды.
Ислам Махачев факторы
Рахмоновтың болашағына қатысты тағы бір маңызды тақырып — Ислам Махачевпен ықтимал жекпе-жек. Махачевтің өзі бұған дейін Шавкатпен кездесуге қатысты жоспарлары туралы пікір білдірген. Бұл жекпе-жек туралы әңгімелердің пайда болуының себебі түсінікті: екі спортшы да жоғары деңгейдегі күреске, партердегі бақылауға және сабмишнге қабілетті. Бірақ мұндай жекпе-жек туралы нақты айту үшін алдымен Рахмоновтың толыққанды оралуы керек. Ұзақ үзілістен кейін бірден чемпиондық немесе аса маңызды жекпе-жекке шығу мәселесі спортшының физикалық дайындығына байланысты болады. Сондықтан қазіргі уақытта Махачев пен Рахмонов арасындағы ықтимал кездесу — болашақтағы сценарий, ал Шавкаттың нақты мақсаты — толық қалпына келіп, октагонға қайта шығу.
Осыған қатысты Шавкат Рахмоновтың негізгі жанкүйерлерінің бірі Алпамыс Қонасов өз пікірін білдірді. Оның айтуынша, Шавкат — жекпе-жек кезінде тактикасын жақсы құратын, қарсыласына қарай бейімделе алатын ақылды жауынгер. Дегенмен кейде намысқа беріліп, қажеттен тыс тәуекелге баратын тұстары бар.
«Шавкат өте ақылды жауынгер. Тек намысқа салынып, тәуекелге баратын жері бар. Гэрримен де жарақатпен шықты. Соның кесірі әлі тиіп жатыр. Махачевке төтеп бере алады деп ойлаймын. Жалпы тактикасы әркез дайын файтер. Октагонға тезірек оралып, жеңісті сәттері көп болса екен. Елімізге Асу Алмабаев екеуі белбеу әкелетін сияқты», — дейді Алпамыс Қонасов.
Рахмоновтың басты қарсыласы – уақыт
Шавкаттың карьерасындағы ең қызық парадокс осы жерде. Ол әлі де 19-0 көрсеткішімен жеңілмеген спортшы. Бірақ оның соңғы жекпе-жегінен бері ұзақ уақыт өтті. ММА-да уақыт өте маңызды. Спортшының жасы, физикалық жағдайы, жарақаттары, дивизиондағы бәсекелестік — барлығы бір-бірімен байланысты. Рахмонов үшін қазір рекордты сақтау ғана жеткіліксіз. Оның алдында әлдеқайда күрделі міндет тұр: жарақатқа дейінгі Шавкат пен жарақаттан кейінгі Шавкаттың арасындағы айырмашылықты барынша азайту. Егер ол мұны жүзеге асыра алса, 19-0 рекорды мен UFC-дегі бұрынғы нәтижелері оған чемпиондық жарысқа қайта кіруге мықты негіз береді. Ал оның нақты деңгейін тек толыққанды жекпе-жекке қайта шыққаннан кейін бағалауға болады. Бүгінде ең маңызды жаңалық — Шавкат Рахмоновтың қайтадан күреске кірісе бастауы, жүгіріп, секіре алуы және командасының оның жүктемесін біртіндеп арттыруы. Шавкат үшін қазір басты жеңіс — келесі қарсыласын жеңу емес. Басты жеңіс — өзінің денесін қайтадан UFC октагонына дайындау. Ал 19-0 рекорды, Иэн Гэрриді жеңуі және чемпиондық мақсаттары оның толық оралған жағдайда не үшін қайтадан үлкен назардың ортасында болатынын түсіндіреді.
