Қазақстандық футболшы Дастан Сәтпаев Англия чемпионатындағы кезекті ойынында өз мүмкіндігін тағы бір мәрте дәлелдеді. «Бернли» мен «Мидлсбро» арасындағы төртінші тур матчы 1:1 есебімен аяқталғанымен, кездесудің үздік ойыншысы атағын 18 жастағы қазақстандық шабуылшы иеленді. Бұл – Сәтпаевтың «Бернли» сапындағы алғашқы жеке марапаты. Ең маңыздысы – жүлде оның гол немесе нәтижелі пас арқылы емес, алаңдағы жалпы ойыны мен команда шабуылына қосқан үлесі үшін берілуі.
Сәтпаев матчты үшінші рет қатарынан негізгі құрамда бастады. Бұл бапкерлік штабтың қазақстандық футболшыға деген сенімінің артып келе жатқанын көрсетеді. Англия чемпионаты – физикалық күресі жоғары, ойын қарқыны жылдам турнир. Сондықтан 18 жастағы шабуылшының осындай деңгейде қатарынан негізгі құрамда шығуының өзі оның командадағы рөлінің біртіндеп қалыптасып келе жатқанын аңғартады.
Голға жақын болған сәттер аз емес
Сәтпаевтың бұл кездесудегі басты артықшылығы – ол шабуылда үнемі қауіп төндіруге тырысты. Қазақстандық футболшының гол соғатын бірнеше мүмкіндігі болды. Ол қақпаға екі рет дәл соққы бағыттады. Flashscore дерегіне сәйкес, Сәтпаевтың екі соққысы да қақпаға дәл барған. Оның xG көрсеткіші 0,16 болса, қақпаға дәл бағытталған соққылар бойынша xG 0,68 деңгейінде тіркелді. Бұл оның өз мүмкіндіктерін қауіпті позициялардан жасағанын көрсетеді.
Әзірге Сәтпаевтың есебінде гол немесе нәтижелі пас жоқ. Алайда шабуылшының міндетін тек таблодағы статистикамен бағалау дұрыс емес. Ол қарсылас қорғаушыларын өзіне тартып, шабуылдың жалғасуына жағдай жасап, серіктестеріне кеңістік ашты. Матч барысында оның командаластарына бірнеше өте жақсы пас берген сәттері де болды. Әсіресе соңғы шешім қабылдау кезеңінде Сәтпаевтың алаңды көруі мен допты дер кезінде серіктесіне беруі байқалды.
94 пайыз дәлдік – шабуылшы үшін маңызды көрсеткіш
Сәтпаевтың бұл матчтағы тағы бір назар аударарлық көрсеткіші – пас дәлдігі. Ол 18 пастың 17-сін дәл орындаған. Яғни, дәлдік көрсеткіші – 94 пайыз. Финалдық үштікке бағытталған жеті пастың алтауы сәтті шыққан. Бұл көрсеткіш Сәтпаевтың тек қақпаға ұмтылатын классикалық шабуылшы емес, шабуыл құруға қатыса алатын футболшы екенін көрсетеді. Сонымен бірге ол қарсыластың айып алаңында үш рет допқа тиіп, бір рет қарсыластарын алдап өтуге тырысты және бір фол алды. Қорғаныста да белсенділік танытып, төрт жекпе-жектің үшеуінде жеңіске жетті және бір рет сәтті іріктеу жасады. Яғни, Сәтпаевтың ойыны тек шабуылмен шектелген жоқ. Ол доп жоғалғаннан кейін де командасының қорғаныс құрылымына көмектесті.
Сәтпаев алаңнан кеткенде стадионның қошеметі нені білдіреді?
Матчтың ең әсерлі эпизодтарының бірі – Сәтпаевтың алаңнан ауыстырылған сәті. 80-минутта қазақстандық футболшы алаңнан шыққанда, «Терф Мур» трибуналары оны қошеметпен шығарып салды. Бұл эпизодты жай ғана эмоциялық көрініс деп қабылдауға болмайды. Англия футболында жанкүйерлердің ойыншыға деген бағасы көбіне оның алаңдағы күресі, еңбекқорлығы және командаға пайдасы арқылы қалыптасады. Сәтпаев гол соқпаса да, көрермен оның белсенділігін, шабуылдағы қозғалысын және қарсыласқа қысым жасауын бағалаған. 18 жастағы футболшы үшін бұл – өте маңызды белгі. Өйткені Сәтпаев Англияға үлкен үмітпен келген жас талант ретінде ғана емес, біртіндеп «Бернлидің» ойыншысы ретінде қабылданып келе жатыр. Стадиондағы қошемет – осы процестің жақсы көрсеткіштерінің бірі.
Ең бастысы – голдың уақыты
Сәтпаев үшін қазір ең маңызды мәселе – нәтижелі әрекеттердің басталуы. Оның ойын сапасы біртіндеп байқалып келеді: негізгі құрамдағы тұрақты ойын, қауіпті соққылар, дәл пастар, командаластарына жасалған тиімді әрекеттер және жоғары қарқынға бейімделу. Ендігі қадам – осының барлығын голға немесе нәтижелі пасқа айналдыру. Бірақ бұл жерде асықпау керек. Сәтпаев небәрі 18 жаста және Англиядағы алғашқы маусымын өткізіп жатыр. Чемпионшип секілді физикалық тұрғыдан өте талапшыл турнирге бейімделу үшін уақыт қажет. Қазіргі таңда оның ойынындағы ең жағымды белгі – футболшының өзіне сенімділігі артып келе жатқаны. Ал бапкердің оны үшінші матч қатарынан негізгі құрамға шығаруы және жанкүйерлердің алаңнан шығарып салуы Сәтпаевтың «Бернлидегі» позициясы нығайып келе жатқанын көрсетеді.
Қазақстан футболы үшін маңызды кезең
Сәтпаевтың Англиядағы әрбір ойыны Қазақстан футболы үшін де маңызды. Себебі оның жетістігі – жеке футболшының ғана көрсеткіші емес, отандық футбол мектебінің деңгейіне берілетін бағаның бірі. Қазір Сәтпаевтан бірден ондаған гол күтудің қажеті жоқ. Оның ең басты міндеті – ағылшын футболының қарқынына толық бейімделіп, негізгі құрамдағы орнын бекіту. Ал «Мидлсброға» қарсы кездесу осы бағыттағы маңызды қадам болды. Гол жоқ. Нәтижелі пас жоқ. Бірақ үздік ойыншы марапаты бар. Ең бастысы – алаңдағы ойынына көрерменнің берген бағасы бар. Сәтпаевтың алаңнан шыққан сәтінде бүкіл стадионның қол соғуы – 18 жастағы қазақстандық футболшының Англияда өзін таныстырып келе жатқанының ең әсерлі көріністерінің бірі. Енді жанкүйерлер күтетіні – сол қошеметті голмен жалғастыру. Ал оның алғышарттары қазірдің өзінде бар.
