Астана 2028 жылы футболдан УЕФА Суперкубогын қабылдайды. Бұл – Қазақстан үшін кезекті халықаралық спорттық шара ғана емес, елдің футбол инфрақұрылымы мен халықаралық беделін жаңа деңгейде көрсетуге мүмкіндік беретін маңызды оқиға, деп жазады Ozgeris.info тілшісі.
УЕФА Суперкубогы – Чемпиондар лигасы мен Еуропа лигасының жеңімпаздары кездесетін бір матчтық турнир. УЕФА бұл ойынды жыл сайын әртүрлі еуропалық қалада өткізеді. 2026 жылғы Суперкубок Зальцбургте өтті, ал 2027 жылғы матч Амстердамдағы Johan Cruyff ArenA-да ұйымдастырылады. 2028 жылғы ойынның Астанаға берілуі Қазақстанның еуропалық футбол кеңістігіндегі позициясы үшін маңызды қадам.
Біріншіден – Қазақстанның халықаралық имиджі
Мұндай матчқа әлемдік футболдың ең ірі клубтарының бірі келеді. Демек, Астана бірнеше күнге футбол жанкүйерлерінің ғана емес, халықаралық спорттық медианың да назарында болады. Бұл Қазақстанды шетелдік аудиторияға танытудың ерекше мүмкіндігі. Ел туралы ақпарат дәстүрлі жарнамадан емес, әлемдегі ең танымал спорт түрлерінің бірі – футбол арқылы таралады. Бұған қоса, Астана бұған дейін де УЕФА назарындағы халықаралық футбол жобаларын қабылдап келеді. Мысалы, 2027 жылы Қазақстан астанасында UEFA Futsal Under-19 EURO турнирі өтеді.
Екіншіден – туризмге нақты мүмкіндік
Суперкубокқа тек екі команданың жанкүйерлері ғана емес, журналистер, сарапшылар, демеушілер, футбол мамандары және туристер келеді. Сондықтан матчтың экономикалық әсерін тек стадиондағы билет сатылымымен өлшеуге болмайды. Қонақүйлер, мейрамханалар, такси, әуе тасымалы, сауда орындары және туристік қызмет көрсетушілер үшін қосымша сұраныс пайда болады. Яғни бір футбол матчы қаланың қызмет көрсету секторына қысқа мерзімді экономикалық серпін бере алады.
Үшіншіден – «Астана Аренаға» қойылатын талап өзгереді
Ең маңызды факторлардың бірі – стадионның өзі. «Астана Арена» қазірдің өзінде шамамен 30 мың көрерменге арналған ірі спорттық нысан. Бірақ УЕФА финалдық деңгейдегі матчтарды өткізу кезінде стадионның тек сыйымдылығына емес, қауіпсіздік, көлік логистикасы, медиа-аймақтар, VIP және hospitality инфрақұрылымы, аккредитация, медициналық қызмет, көрермендерге қызмет көрсету және басқа да көптеген талаптарға қарайды. УЕФА-ның стадион инфрақұрылымына арналған жеке регламенті бар. Бұл тұрғыда 2028 жылғы Суперкубок «Астана Аренаға» салынған инвестицияның ұзақ мерзімді қайтарымын арттыруы мүмкін.
Бір қызығы, Қазақстан бұған дейін де УЕФА Суперкубогын өткізуге өтінім берген. УЕФА-ның 2019 жылғы бағалау есебінде «Астана Арена» сыйымдылық пен қолжетімділік бойынша талаптарға сәйкес келгенімен, бірқатар инфрақұрылымдық және операциялық мәселелер көрсетілген еді. Сондықтан бүгінгі таңдағы жаңғырту жұмыстары тек бір матчқа дайындық емес, стадионды халықаралық деңгейдегі тұрақты спорттық іс-шараларға бейімдеу ретінде қарастырылуы мүмкін.
Төртіншіден – Қазақстан футболының беделі
Бұл жерде тағы бір маңызды мәселе бар. Қазақстан футболы Еуропадағы футбол жүйесінің толыққанды мүшесі ретінде УЕФА құрамында болғанымен, елдің клубтары мен ұлттық құрамасы әлі де құрлықтың футбол алпауыттарымен бір деңгейде емес. Ал әлемдік футбол брендтерінің Астанаға келуі жергілікті футбол ортасына қосымша тәжірибе береді. УЕФА делегаттары, ұйымдастырушылар, қауіпсіздік мамандары, телевизиялық компаниялар, маркетинг және hospitality саласының қызметкерлері қатысатын мұндай шара Қазақстан мамандары үшін де тәжірибе алаңына айналады. Бұл әсіресе жастар футболы, төрешілік, менеджмент және спорттық маркетинг үшін маңызды. Қазақстан футбол федерациясы соңғы жылдары УЕФА лицензиялық бағдарламалары мен кәсіби мамандарды даярлау бағытында да жұмыстар жүргізіп келеді.
Бесіншіден – Астананың «спорттық қала» ретіндегі бренді күшейеді
Астана үшін бұл жеке матчтан әлдеқайда үлкен жоба болуы мүмкін. Қала соңғы жылдары халықаралық спорттық іс-шараларды қабылдайтын орталыққа айналып келеді. УЕФА Суперкубогы осы позицияны күшейтіп, Астананы Орталық Азиядағы ірі спорттық іс-шараларды өткізуге қабілетті қалалардың біріне айналдыруға мүмкіндік береді. Егер ұйымдастыру жоғары деңгейде өтсе, бұл болашақта басқа да халықаралық футбол және спорттық жарыстарға өтінім беруге қосымша аргумент болады. Бірақ басты мәселе – мұраны қалай пайдалану?
Осыған қатысты әуесқой футболшы Тұңғыш Ерғалиев те Астананың УЕФА Суперкубогын қабылдауын оң бағалайды. Оның айтуынша, мұндай деңгейдегі матчтың Қазақстанда өтуі ел футболы үшін де, жанкүйерлер үшін де маңызды оқиға.
«Әрине, біз үшін жақсы жаңалық. Ең алдымен, стадион да жаңарады. Еуропаның қос мықтысы біздің елде бақ сынасып, әлем көз тігетін үлкен футбол тойы болады. Мен бұл матчты асыға күтемін. Осындай ірі ойындардың Қазақстанда өтуі футболға деген қызығушылықты арттырып, жанкүйерлерге ерекше эмоция сыйлайды деп ойлаймын», – дейді әуесқой футболшы Тұңғыш Ерғалиев.
Ең маңызды сұрақ – 2028 жылғы матчтан кейін не қалады?
Егер жаңғырту тек бір ойынға дайындалумен шектелсе, оның әсері қысқа мерзімді болуы мүмкін. Ал егер стадион инфрақұрылымы жаңартылып, қауіпсіздік пен сервис стандарттары тұрақты деңгейге көтерілсе, Қазақстан бұдан кейін де ірі халықаралық жарыстарды қабылдай алады. Сол себепті Суперкубокты бір күндік футбол шоуы емес, Қазақстанның спорттық инфрақұрылымын жаңғыртуға арналған ұзақ мерзімді инвестиция ретінде қарастырған тиімді.
Қазақстанда да футбол тойы болмақ...
Астанаға УЕФА Суперкубогының берілуі Қазақстанға кемінде төрт бағытта мүмкіндік береді: халықаралық имидж, туризм мен қызмет көрсету экономикасы, спорттық инфрақұрылым және футбол мамандарының тәжірибесі. Бұған қоса, бұл Қазақстанның Еуропадағы футбол қауымдастығымен байланысын күшейтеді. УЕФА-ның 2028 жылғы клубтық финалдары бойынша таңдауы Еуропаның әртүрлі футбол орталықтарына бөлінді: Чемпиондар лигасының финалы Мюнхенде, Еуропа лигасы Бухаресте, Конференция лигасы Туринде, ал Суперкубок Астанада өтеді. Сондықтан 2028 жылғы Суперкубоктың басты құндылығы – бір матчта емес, Қазақстанның осындай деңгейдегі халықаралық спорттық шараларды тұрақты түрде өткізе алатын ел ретіндегі беделін қалыптастыруында.
